Enkele bedenkingen bij de centrale examencommissie

Ik kom geregeld in contact met leerlingen die examens willen afleggen bij de centrale examencommissie. In elk gesprek duiken steevast dezelfde uitspraken op:
  • de examencommissie is gemakkelijk

  • ik ken iemand die zijn diploma in één zittijd heeft behaald

  • TSO is gemakkelijker dan ASO

 

Deze (lange) post is een poging om dit te weerleggen en tegelijk enkele grote bronnen van ergernis te vermelden.

 

 

Is de examencommissie gemakkelijk?

 

 

Om dat vast te stellen, heb je eigenlijk degelijke cijfers nodig over het aantal inschrijvingen, het aantal geslaagden, enz. Die cijfers bestaan, maar het is niet gemakkelijk ze te vinden. Ik had drie stappen nodig om ze te bemachtigen:

  1. Ik mailde naar de voorzitter van de examencommissie en kreeg als antwoord dat ik mij met mijn vraag moest wenden tot meneer x die ergens veel hoger in de hiërarchie zit.

  2. Het antwoord van de heer x was doodeenvoudig dat die statistieken niet door het publiek kunnen worden geraadpleegd. Mij informeren over waarom dat zo was vond hij blijkbaar overbodig.

  3. Ik heb me dan maar gericht tot de Vlaamse infolijn om toch ten minste te weten waarom die cijfers 'geheim' moesten blijven. De mensen daar deelden mij doodleuk mee dat die gewoon te raadplegen zijn in het statistisch jaarboek.

 

 

De meest recente gegevens die ik kon raadplegen, waren die van 2005. De kwaliteit van de gegevens is totaal ondermaats. Maar goed, we roeien me de riemen die we krijgen.

 

 

Probleem 1: de zittijden.

De examencommissie zelf noemt de examenreeks van het voorjaar 'eerste zittijd' en die van het najaar 'tweede zittijd'. De statistieken worden echter verondersteld informatie te geven over het schooljaar 2005-2006. Is de eerste zittijd dan najaar 2005 en de tweede voorjaar 2006? Die vraag is relevant omdat ze een invloed heeft op de voorbereidingstijd en daarmee een gedeeltelijke verklaring zou kunnen zijn voor het verschil in slaagcijfers tussen de eerste en de tweede zittijd.

 

 

Probleem 2: de cijfers

De tabellen vermelden:

  1. aantal inschrijvers

  2. aantal deelnemers (= lees aantal afvallers)

  3. aantal niet-geslaagden (= lees kandidaten die geen deel- of vak-attest behaalden)

  4. aantal dat een deel- of vakattest behaalde

  5. aantal geslaagden

 

De meest cruciale informatie die ontbreekt (vind ik) is hoeveel zittijden de geslaagde kandidaten al achter de rug hebben. Zoals de cijfers nu worden gepresenteerd, kan je gemakkelijk de (zeker verkeerde) indruk krijgen dat alle geslaagden het hebben klaargespeeld in één zittijd hun diploma te behalen.

 

 

 

Zelfs dan zijn de cijfers bedroevend.

Eerste zittijd:

  • ASO: 392 ingeschrevenen, waarvan ongeveer 16% een diploma behaalt.

  • TSO/BSO/KSO: 1083 ingeschrevenen, waarvan ongeveer 16% een diploma behaalt.

 

Tweede zittijd:

  • ASO: 428 ingeschrevenen, waarvan ongeveer 14% een diploma behaalt

  • TSO/BSO/KSO: 931 ingeschrevenen, waarvan ongeveer 17% een diploma behaalt.

 

 

Ik heb de statistieken van vorige jaren ook even bekeken. De slaagpercentages blijven min of meer stabiel. Wat wel opvalt is dat er elk jaar iets meer mensen kiezen voor de examencommissie.

 

De cijfers lijken mij duidelijk genoeg om te weerleggen dat de examencommissie 'gemakkelijk' is. Als ruwweg 1 op 6 kandidaten slaagt, kan je niet spreken van gemakkelijk. Gezien die cijfers lijkt het mij ook erg onwaarschijnlijk dat er zoveel kandidaten zouden zijn die hun diploma in één zittijd behalen.

 

 

De cijfers geven onvoldoende informatie om te beslissen of TSO inderdaad gemakkelijker is dan ASO. De slaagcijfers liggen niet erg ver uit elkaar, maar wat betekent dat als je niet weet hoeveel zittijden er nodig zijn geweest om het diploma te behalen?

 

 

 

En dan nu mijn grote ergernis.

 

Iedereen die lesgeeft in ASO én TSO weet dat er grote verschillen zijn. Denk maar aan het aanbod aan en de kwaliteit van de handboeken, de klasgroottes, de leerplannen (vroeger toch) en het percentage probleemleerlingen (dat alleen maar toeneemt als je naar BSO overstapt).

 

 

De examencommissie is hierin niet anders. De tweede afdeling (ASO) wordt door andere mensen georganiseerd dan de derde afdeling (TSO/BSO/KSO). De verschillen tussen beide afdelingen zijn frappant en vlakaf onrechtvaardig te noemen.

 

 

Een voorbeeld:

  • leerling A schrijft in voor de richting Humane Wetenschappen (ASO – tweede afdeling). Leerling A krijgt per vak een bundel met informatie. Daarin staat welke leerstof moet worden verwerkt, een gedetailleerd leerplan met concrete doelstellingen, een beschrijving van het verloop van het examen én een zeer lange reeks voorbeeldvragen. Bij de inschrijving mag leerling A voorkeursdata opgeven en wordt daar in de mate van het mogelijke rekening mee gehouden. (voorbeeld: informatie bij het keuzevak chemie - 41 pagina's informatie over één vak)

  • leerling B schrijft in voor de richting Techniek-Wetenschappen (TSO – derde afdeling). Leerling B krijgt voor alle vakken samen 1 bundel(tje) met informatie. Daarin staat per vak gewoon opgesomd welke onderwerpen moeten worden ingestudeerd. Concrete doelstellingen worden zeer sporadisch geformuleerd, een beschrijving van het verloop van het examen is nergens terug te vinden en voorbeeldvragen komen totaal niet voor. Leerling B mag ook geen voorkeursdata opgeven. (voorbeeld: leerplan studierichting Techniek-Wetenschappen - 58 pagina's informatie over de volledige studierichting - 2 bladzijden informatie over het vak chemie).

 

 

Leerlingen waarvan iedereen aanneemt dat ze zwakker zijn en weet dat ze vaak kansarmer zijn, krijgen ook bij een zogenaamd neutrale en objectieve instelling als de centrale examencommissie minder steun en minder faciliteiten dan de leerlingen waarvan men aanneemt dat ze intelligenter en zelfredzamer zijn. Hoe rechtvaardig is dat?

 

 

Veel kandidaten kiezen voor TSO omdat ze denken dat die richtingen gemakkelijker zijn. Voor de taalvakken is dat allicht correct. Voor wiskunde en wetenschappen ben ik minder overtuigd.

 

Het belangrijkste echter, is dat de meeste leerlingen er geen rekening mee houden dat er bij TSO vrijwel altijd een stuk praktijk is en dat het in heel wat gevallen bijzonder moeilijk is je daar fatsoenlijk op voor te bereiden. Waar vind je als individu (want dat ben je als je kandidaat examencommissie bent) een gespecialiseerd laboratorium waar je proeven kan leren uitvoeren?

 

Over de wantoestanden bij BIS (begeleid individueel studeren zal ik het een volgende keer hebben).

Men waarschuwt bij de Centrale Examencommissie ondertussen zelf voor de cursussen van BIS: buiten deze van Spaans geven zij aan dat de cursussen zeer verouderd zijn, en absoluut geen goede voorbereiding vormen voor het examen.

Ik denk dat slechts een klein aantal mensen tracht om zijn diploma middelbaar onderwijs via de Centrale Examencommissie te behalen in één (of zelfs twee) zittijden. Wat dus ook maakt dat het inderdaad heel moeilijk is om exact zicht te krijgen op de slaagcijfers (en de moeilijkheidsgraad).
Zij raden ook zelf af om je examen per domein af te leggen.

Cijfers die ik deze week van hen hoorde: ongeveer 3500 inschrijvingen per jaar, en afgelopen 'jaar' (?) legden 516 leerlingen de examen van het laatste jaar af. (maar slaagden ze? geen idee).

 

Op de website wordt ondertussen inderdaad ook gewaarschuwd voor BIS. Er zitten wel nuttige stukjes in, maar het blijft sprokkelen.

Over het aantal dat probeert in één zittijd, moet ik je wel tegenspreken. Heel wat mensen beginnen met het idee dat alles in één zittijd afleggen en slagen een lachertje is. Na die eerste zittijd, of tijdens de voorbereiding al, beseffen ze meestal wel dat dat niet kan en jammer genoeg haken ze dan ook vaak af.

Examens afleggen per domein lijkt interessant, maar dat geeft je minder mogelijkheden om strategisch te spelen.

Ik heb net een post geschreven over de recentste gegevens (die van schooljaar 2005-2006).

 

Of ze in één zittijd slaagden, dàt werd er niet bij gezegd.

Zelf ben ik me nog maar net aan't verdiepen in die Examencommissie. Bij ons is het nog niet aan de orde, maar ik bekijk het als een mogelijkheid naar de toekomst toe.
Dus misschien kan je ook eens iets schrijven over die strategische aanpak? Jij zou dus aanraden om het niet per domein te doen, maar anders?

 

Ik heb op vijf jaar tijd nog niemand ontmoet die het in één keer gehaald heeft. Ik heb nu wel een leerling die een goede kans maakt.

Voor een domein als geheel geldt een vrijstellingsysteem. Je mag op één vak in het domein een onvoldoende hebben als je cijfer niet lager is dan 40% en je gemiddeld 50% haalt.

Dat kan je op twee (waarschijnlijk meer) manieren gebruiken.

Je legt tijdens de eerste zittijd de helft van de vakken van een domein af. Haal je een onvoldoende op een vak, dan leg je dat niet meteen opnieuw af tijdens de volgende zittijd, maar probeer je hoog te scoren op de andere vakken in het domein.

Als je weet dat je zwak bent voor Frans, leg je je tijdens de eerste zittijd heel erg toe op Nederlands en Engels. Haal je hoge scores, dan weet je al vooraf dat je een grotere marge hebt voor Frans en hoef je minder bang te zijn voor een slechte score.

Het voordeel van de vrijstelling binnen een domein, speelt natuurlijk ook wanneer je het hele domein aflegt, maar voor mensen die twijfelen of die moeite hebben met grote hoeveelheden (aardrijkskunde en geschiedenis bijvoorbeeld), kan het een oplossing zijn.

Verder kan een onvoldoende halen tijdens een eerste examenreeks een extra motivatie zijn om extra hard te werken voor de andere vakken om het vak niet meer opnieuw te moeten afleggen.

De hele kwestie is natuurlijk uitsluitend van toepassing op ASO, aangezien mensen die kiezen voor TSO amper vakvrijstellingen kunnen halen en voor alle richtingsvakken sowieso per domein examen moeten afleggen.

 

Beste Lies.

Ik ben een 17 jarige studente die het overweegt om mijn diploma via de examencommissie te halen. Ik zit in het 5e jaar TSO. Tot vorig jaar heb ik nog ASO humane wetenschappen gedaan, maar ik was vorig jaar niet geslaagd, onder andere omdat ik gewoon simpelweg te weinig voor school had gewerkt. Aan mijn capaciteiten lag het dus niet. Ik ben niet gestopt met school, en ben dat ook niet van plan. Ik ga wel thuisonderwijs doen, en ondertussen mijn kerst- en paasexamens bij de examencommissie afleggen. Zodat ik toch een normale attest kan behalen op het einde van het jaar, mocht ik niet geslaagd zijn voor de centrale examencommissie.
Ik twijfel nog wel heel hard. Mijn ouders zijn zeer sceptisch tegenover het examencommissie, en de druk ligt daarom hoger. Ik heb maar één zittijd om mijn diploma te halen. Als het dan niet lukt, mag ik geen tweede zittijd doen, maar moet ik gewoon naar school de jaar erna.
Ik heb uw antwoord op de post gelezen, en u weet precies veel over de examencommissie. Ik heb nog niet veel informatie over de domeinen, zittijden, etc.. De CLB zegt dat ik met m'n vragen naar de examencommissie zelf moet, maar het duurt net nog iets te lang tot de infodag. Ik moet, als ik hiermee doorga, al vanaf nu beginnen met studeren, en beginnen met thuisonderwijs.
Ik heb gelezen dat het heel moeilijk is om in één zittijd te slagen. Hoe zit dat? Moet je één vak 2 keer afleggen (van het 5e en 6e), of is dat in één keer? Ik ga thuisonderwijs doen, dit betekent dat ik me meer ga kunnen concentreren op de examencommissie, en op het studeren zelf, aangezien het dan minder zwaar gaat zijn, omdat je dat niet moet combineren met school. Als ik nu zou beginnen met studeren, zou ik 5 maanden de tijd hebben om alleen en intensief voor de examencommissie te studeren. Is dat volgens u haalbaar, voor in één zittijd? En klopt het zo, dat het inderdaad moeilijker wordt gemaakt voor een leerling die examens voor TSO wil afleggen?

Alvast bedankt. Ghazal

 

Dag allemaal,

Awel ... ik ben zo iemand die voor het centraal examen in één zittijd geslaagd is.
(trouwens een vriend van mij heeft gelijktijdig met mij, hetzelfde behaald).

Na wat problemen op school (5 en 6de lj) was ik - na herexamen - volledig gebuisd ... terwijl ik reeds was ingeschreven op de hogere school (waar mijn lief ook naartoe ging ... dat telt qua motivatie!), het was ondertussen eind augustus.

Ik heb me toen ingeschreven voor 'middenjury' zoals dat toen heette, en ben toen in één keer geslaagd (TSO), in uitsluitend de 2de zit.

Maar ik wil daar toch aanhalen dat dit een uitzonderlijke situatie was:
- ik was toen full-time student, met alle leerstof (min-of-meer) nog in m'n hoofd.
- ik was toen niet de 'domste' student ... alleen m'n houding was problematisch ...met de leerstof had ik in het dag-onderwijs ook nooit problemen gehad. Ik had alleen zowat alles en iedereen tegen mij in het harnas gejaagd.
- Ik volgde Industriële Wetenschappen (relatief hoge richting) en heb mijn examen afgelegd in 'kunst-wetenschappen' (heel wat lager van niveau).
- alle boeken en schriften had ik toen ter beschikking, zelfs van andere studenten van de genoemde richtingen.
- zoals aangehaald ... de motivatie was er absoluut
- Een persoon van het 'PMS' (vandaag CLB), heeft me toen bijzonder geholpen.

Als je dit (zelfs in 2 zittijden) wil doen vandaag, je bent jaren uit het onderwijs, je hebt heel wat andere zaken aan je hoofd ... dan is het inderdaad bijzonder moeilijk.

Mijn raad: Neem het serieus op, maar probeer het zeker!!!... DE EXAMINATOREN zijn zeker redelijk (tot behulpzaam) ... als je het serieus opneemt, het je zeker een serieuze kans.
De meeste die er niet slagen gaan er dikwijls vanuit dat het een makkelijke zaak is.

 

Post new comment

The content of this field is kept private and will not be shown publicly.
  • Web page addresses and e-mail addresses turn into links automatically.
  • Allowed HTML tags: <a> <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Lines and paragraphs break automatically.

More information about formatting options

Edulogos vzw voorziet in technische en operationele steun aan internationale onderwijsprojecten.

Sinds ons ontstaan in 2007:

  • hielpen we meer dan 200 mensen met hun voorbereidingen voor de centrale examencommissie
  • steunen we een school voor mentaal gehandicapte kinderen in Syrië
  • steunen we een educatief project in Senegal

Edutweets